🍽️ API là gì?
Người phục vụ giúp hai phần mềm nói chuyện.
1
Hiểu nó là gì
API là cánh cửa có quy tắc để một ứng dụng yêu cầu dữ liệu hoặc việc gì đó từ ứng dụng khác.
Nói theo đời thường:
Hãy hình dung bạn không vào bếp tự nấu: bạn gọi món với người phục vụ. Họ chuyển đúng yêu cầu vào bếp và mang kết quả ra.
Hãy hình dung bạn không vào bếp tự nấu: bạn gọi món với người phục vụ. Họ chuyển đúng yêu cầu vào bếp và mang kết quả ra.
⚠ Chỗ ẩn dụ này hỏng
Người phục vụ nhớ bàn nào gọi món gì. API thì mặc định quên sạch sau mỗi lần gọi.
Mỗi request là một cuộc gặp mới hoàn toàn: bạn phải tự khai lại mình là ai (token) mỗi lần. Đó là lý do có đăng nhập, có API key, có session — toàn bộ những thứ đó sinh ra chỉ để bù cho việc người phục vụ này bị mất trí nhớ sau mỗi câu.
2
Code trông thế nào
# Gọi: cho tôi thông tin người dùng số 7 GET /api/nguoi-dung/7 Authorization: Bearer eyJhbGc... # tự khai lại mình là ai # Trả về 200 OK { "id": 7, "ten": "Na", "email": "na@vd.com" }
Bốn phần luôn có: gọi cái gì · kèm giấy tờ gì · mã trạng thái · dữ liệu trả về.
3
Khi nào bạn dùng nó
✓ Dùng khi
- Cần lấy dữ liệu từ hệ thống khác
- Muốn tách giao diện khỏi phần xử lý
- Cho bên thứ ba dùng dịch vụ của mình
✗ Đừng dùng khi
- Hai đoạn code nằm cùng một chương trình (gọi thẳng hàm nhanh hơn)
- Dữ liệu tĩnh không bao giờ đổi
Chưa cần biết: REST khác GraphQL, phiên bản API, giới hạn tần suất, webhook.
Để dành tới Mốc 2 — Đọc hiểu được: Nhìn một sơ đồ hệ thống hoặc một log lỗi, bạn đoán được chỗ nào đang hỏng.
Dấu hiệu bạn đã cần học nó: Khi bạn thấy một trang phải gọi 12 API chỉ để hiển thị xong một màn hình.
4
Đi đâu tiếp
- ServerNơi API sống và trả lời.
- API TestingCách kiểm tra API mà không cần mở giao diện.
- BackendNơi API được viết ra và quyết định trả về gì.
🧪 Thử 2 phút, không cần cài gì
F12 → Console, gọi thử một API công khai:await fetch('https://api.github.com/users/github').then(r => r.json())
Bạn vừa gọi API thật và nhận về dữ liệu thật.